Cień w cień. Za cieniem Zuzanny Ginczanki

Jarosław Mikołajewski

To jest taka biograficzno - reportersko - poetycka książka o młodej żydowskiej poetce, zamordowanej w Krakowie, pod koniec II wojny światowej. Napisane z czułością i przywiązaniem impresje, odkrycia, także listy do włoskiego przyjaciela, przed którym autor odkrywa Ginczankę, Mikołajewski dociera także do nowych wspomnień. Znać na każdej stronie uwielbienie autora do poetki i jej twórczości. Dobrze, że Ginczanka zostaje dziś na nowo odkryta. Nie wiem , czy jej najbardziej znany wiersz Non omnis moriar znajduje się w szkolnych podręcznikach - szczerze mówiąc wątpię. Powinien jednak tam trafić ze swoim wstrząsającym memento. Czytając czułem żal. Że tak piękny umysł i tak młode istnienie uległo zagładzie. Ratowało ją wielu a zginęła na wskutek denuncjacji polskiej dozorczyni. Książka kończy się napisanym przez autora dramatem - jakby odstającym od reszty. 

Dzika biblioteka

Książka - jak mniemam - pełni dwie funkcje. Z jednej strony jest zapisem wspomnień znanego publicysty, wydawcy, krytyka literackiego - o tym kogo wydał, z kim współpracował, o ludziach i sytuacjach. Z drugiej autor dzieli się z czytelnikiem swoją wielką bibliofilską i zbieracką pasją, prezentując swoje zbiory: czy to autografów, czy komiksów, kryminałów, robinsonów czy też publikacji o Duninach wszelkiej maści. Znajdziemy również rozdział poświęcony "antysemitnikom" czyli publikacjom antysemickim. Ne jest to jednak zwykła prezentacja - jest w tych krótkich esejach kawał historii literatury współczesnej. Wiele postaci poznajemy od nowej, nieznanej strony na przykład Muńka Staszczyka, Dorotę Masłowską czy Stanisława Lema. Wszystko napisane barwnym, gawędziarskim językiem - bardzo ciekawe.

Moja walka (tom 3)

Karl Ove Knausgård 

Trzeci tom zapisków współczesnego Prousta dotyczy dzieciństwa i wczesnej młodości. Dziecięca bezmyślność, beztroska i głupie zabawy z jednej strony. Z drugiej: bezkompromisowe , czasem okrutne zachowania rówieśników i ojciec - ten, którego poznaliśmy w pierwszym tomie jako będącego u schyłku życia alkoholika. Tu poznajemy go w kwiecie wieku: twardo ciosany, nieczuły, bezwzględny. Jakoś ten ojciec najbardziej zostaje w pamięci. Jak każdy tom: mocna rzecz, długo siedzi w człowieku. Knausgård przepracowuje swoje traumy i w gratisie takie przepracowanie funduje czytelnikom. 

#Wrzenie

Karolina Korwin-Piotrowska, Grzegorz Kramer

"Lewaczka, ksiądz i polski kocioł" - głosi podtytuł. Szczere rozmowy o bieżcej sytuacji. Poni Karolina pyta i "atakuje" , popularny jeszuita odpowiada i "broni". Celowo uzywam cudzysłowia, bo tak napraawdę ani to atak ani obrona. Szczere gadanie, w którym powiem szczerze brak jakiejś pikanterii. Otwarty ksiądz i rcjonalna "lewaczka" dochodzą do porozumienia tam gdzie można się porozumieć, pozostają przy swoich stanowiskach tam gdzie nie mogą.  Ważne jest to, że potrafią ze sobą rozmawiać. I choć bliżej mi do optyki pani Karoliny, ciekawiły mnie odpowiedzi księdza -raczej spokojne, zachowawcze, broniące Kościoła. Jeżeli chodzi o "wrzenie" dyskusja była gorąca tylko z jednej strony - szału nie ma. A i tak Kramer jest "uciszony" już od kilku miesięcy - ot i cały Kosciół i jego otwartość. 

Smak kwiatów pomarańczy. Rozmowy o kuchni i kulturze

Tessa Capponi-Borawska, Agnieszka Drotkiewicz

Piękne rozmowy, mądre, pełne treści, smaków, zapachów, kolorów . Ot tak, do przeczytania w międzyczasie,  w dwa - trzy wieczory. To też podróże po Włoszech - włoskiej kuchni i kulturze, wszak pani Teresa pochodzi z arystokratycznego, florenckiego rodu. To są właściwie takie gawędy historyczno- kulturalno - kulinarne. Z książki można dowiedzieć się jak zrobić rzymską zupę staciatella czy słynny sos pommarola, ale też o tym jak zjednoczenie Włoch wpłynęło na sztukę kulinarną. Czytelnik wchodzi we włoski świat i jest pięknie prowadzony - poza kulinariami jest malarstwo, jest literatura ale przede wszystkim włoski temperament pogodny i  żywiołowy, oraz wielka klasa i styl pani Teresy- Włoszki i warszawianki z wyboru. Bardzo przyjemna, lekka lektura.

Faktotum

Charles Bukowski

Henry Chinaski to podobno alter ego pisarza. Z tym przypuszczeniem nie sposób się nie zgodzić, zważając na realność opowiadań o tym pijaczku i outsiderze co rusz imającym się nowej pracy. Każdy rozdział przynosi jakieś "nowe": nowa praca, nowe lokum, nowa kobieta, nowa knajpa a nade wszystko nowy pomysł na zdobycie czegoś do wypicia. Alkoholizm bohatera opowiadań jest bowiem bohaterem drugoplanowym. Wszystko napisane z perspektywy prostego, naiwnego pijaczka, jego językiem, w jego optyce postrzegania świata - takie gawędy pijackie. I - czytając - wchodzi się w ten świat, uczestniczy w tych wszystkich perypetiach i libacjach, ale także w jego - nie opisanej wprost olbrzymiej samotności, ostatecznie darząc głównego bohatera sympatią. Wygrywa autentycznością. 7/10

Księgi Jakubowe

Olga Tokarczuk

O Księgach  tyle już napisano, że cóż jeszcze można w siedmiu zdaniach?  Zmagałem się z tą księgą podążając za licznymi wątkami, postaciami, za historią, uwazając, żeby niczego nie zgubić.Nie było łatwo, bo grupa zmianieła kraje zamieszkania, wyznania a nawet imiona (po przejściu z judaizmu na katolicyzm) - ale warto było! Fascynująca, wielobarwna, wielokulturowa opowieść i wielka literatura, w końcu: niezwykła postać Jakuba Franka, mistyka i mędrca, ale też sekciarza i  hohsztaplera . Pani Olga wygrzebała Franka z polskiej historii, a pisząc pracowała na źródłach - tym bardziej rzecz jest autentyczna- kawał historii Polski i wschodniej Europy , ze szczególnym uwzględnieniem Rzeczpospolitej szlacheckiej.  Rzecz jest też o ludziej wierze i naiwności. Świetne zabiegi narratorskie - postaci Nachmana (narrator wszechwiedzący) i Jenty patrzącej niejako z innego świata - spinają opowieść klamrami i prowadzą czytelnika przez meandry tej skomplikowanej histori.