Kapuściński. Nie ogarniam świata.

Witold Bereś, Krzysztof Burnetko

Książka, która w bibliotece wpadła do ręki, tak trochę przez przypadek i już w tej ręce została. Bardzo lubię zarówno autorów wywiadu ( prowadzących dziś m.in. świetny portal  Polska ma sens) , jak i głównego bohatera, którego darzę wielką estymą. Cykl świetnie przeprowadzonych wywiadów z mistrzem jest w pewnym sensie jego biografią - dotyka całej jego twórczości. W Książce mamy skompensowane poglądy pisarza na świat współczesny - mam wrażenie, że autorzy świetnie potrafili zbudować dobrą przestrzeń do mądrej i rzeczowej rozmowy - o świecie, o Polsce, o życiu i wreszcie o warsztacie pisarza. Pokazali całą mądrość i przenikliwość swojego Rozmówcy. Zaskakujące, że choć od śmierci Pisarza upłynęło już osiem lat - wiele myśli i spostrzeżeń Kapuścińskiego jest dziś bardzo aktualnych - w pewnym sensie proroczych. Przeczytałem z wytężoną uwagą i ogromną przyjemnością - i momentami: z wielkim przejęciem. 

wypowiedź z wywiadu przeprowadzonego w 1994 r:

"Walka Wschód - Zachód, konfrontacja systemów demokratycznych i totalitarnych, została zastąpiona przez nowe prądy, z którymi wchodzimy w XXI wiek. Są to nacjonalizm, rasizm i wszelkiego typu fundamentalizm religijny. Ich wspólnym mianownikiem jest bardzo duża emocjonalność i w związku z tym są łatwe do zaszczepienia w społeczeństwie masowym. Bo nie rządzi się ono względami racjonalnymi, racjonalnym sposobem myślenia, ale nader łatwo poddaje się emocjom i nastrojom."

Wieloryby i ćmy - dzienniki

Szczepan Twardoch

Nie wiem, czy to się powinno nazywać "dzienniki"... może bardziej impresje literackie, albo jakoś tak? Zbiór luźnych zapisków , spostrzeżeń młodego pisarza, parę literackich relacji podróżnych, sny. Te sny bym sobie na miejscu autora darował, albo uprzedzał czytelnika: teraz będzie sen. Taki literacki misz-masz z lat 2007-2015. Przyznać trzeba: autor pisać potrafi i te zapiski to kawałek dobrej literatury- do tego rodzynki w postaci elementów śląskiej gwary. Te śląskie kawałki: o rodzinie, o dziadku uznaję za najlepsze w książce. Zaletą takich "dzienników" jest to, że widzi się nieco prywatności pisarza, poznaje jego specyfikę - poglądy, sposób patrzenia na świat, wrażliwość - dla mnie dobry wstęp do poznania twórczości - teraz można się brać za Morfinę czy Dracha.

Zuza, albo czas oddalenia

Jerzy Pilch

Rzecz jest o fascynacji. Starszy, schorowany (choroba Parkinsona), sześćdziesięcioletni gość  zakochuje się w młodej pięknej kobiecie. Młoda (dwudziestoletnia) piękna kobieta jest prostytutką. Banał. Ta fascynacja jest z gruntu tragiczna, ale też prawdziwa - tyle tam emocji, tyle zaangażowania. I Pilch się tej fascynacji w swojej powieści przygląda - pisze o niej z właściwym sobie dystansem do siebie, z ironią, swoistym humorem i z taką  b o l e s n ą    s z c z e r o ś c i ą . Chociaż przecież to nie o nim... to historia znaleziona w bucie narciarskim, w kamienicy warszawskiej, na Hożej... cały rękopis - w bucie.

Kobieta z wydm

Abe Kōbō 

Ech... literatura japońska - inne postrzeganie świata i człowieka, inna kultura - to od razu poznać. Niektórym pisanie Kobo kojarzy się z Kafką, mnie przychodził na myśl Murakami - może dlatego, że z tego samego kręgu kulturowego. Rzecz jest o młodym entomologu, który szukając owadów trafia do wioski ukrytej wśród piaszczystych wydm z której nie może się wydostać. Powieść niezwykłą - wielowarstwowa, może być metaforą życia - życia w społeczeństwie. Studium człowieka będącego w niewoli. Uległość wobec społecznych oczekiwań. Głęboko skrywane pragnienie wolności, szczęścia - dla osoby z naszego kręgu kulturowego skojarzenie z totalitaryzmami jest naturalne. 

Dobra świnka, dobra. Niezwykłe życie Christophera Hogwooda

Sy Montgomery

Jako zwierzolub Dobrą świnkę przeczytałem jednym tchem i z ogromnym zaangażowaniem emocjonalnym. Rzecz jest o śwince, która została zwierzęciem domowym i żyła długo, i szczęśliwie u boku swoich właścicieli. Jak długo będzie żyła nie mieli pojęcia ani właściciele, ani weterynarze - bo przecież świnki są zabijane gdy tylko osiągną pożądaną wagę. Tej (a właściwie tego - bo to był samiec) jednak nikt nie miał zamiaru zabijać. I dobrze - dzięki temu powstała niezwykła , ciepła, pełna humoru opowieść o  przyjaźni człowieka ze zwierzęciem. Autorka pisze o swoim pupilu w takim stylu , że człowiek mimowolnie wiąże się ze zwierzątkiem  (340 kg) a na koniec płacze rzewnymi łzami. Najciekawsze i najpiękniejsze były te momenty, w których widać było ile zwierze potrafi dać człowiekowi - w jaki sposób? - a to trzeba przeczytać! :).

Wyjątkowo długa linia

Hanna Krall

Prozę Krall zaczyna się czytać tak normalnie - to są takie dokładne , reporterskie opisy: dużo szczegółów, kolorów, jakieś odgłosy, zapachy. Krall jest bardzo zmysłowa w swoim pisaniu. W trakcie czytania te wszystkie szczegóły łączą się w jedną opowieść i wtedy w czytelniku narasta przejęcie. Czasami przez ukazanie jakiegoś szczegółu, dwuzdaniowego epizodu, autorka pokazuje historię, która komuś innemu zajęłaby parę dobrych stron - jakąś prawdę o ludziach. Mistrzyni. Książka jest historią jednej kamienicy w Lublinie i mieszkających tam Żydów, potem już po wojnie, kiedy Żydów nie było - Polaków, którzy się tam wprowadzili. Krall przechodzi w kolejnych rozdziałach przez wszystkie cztery piętra - na każdym pietrze : cztery mieszkania, w książce: wiele niewielkich jedno, dwustronicowych rozdziałów - każdy bardzo smutny, jeśli nie tragiczny.

     kobiety z kamienicy piekły pączki, układały na blaszanych tacach, przykrywały serwetą i nosiły do pobliskiej cukierni...
      z cukierni wyszedł radziecki żołnierz i strzelił do Lady, setera angielskiego w czarno-białe łaty, który na kogoś czekał uwiązany przy drzwiach...   s.102

Pająki pana Roberta

Robert Pucek

W  życiu nie myślałem, że będę czytał książkę o pająkach. Ale jednak! - najpierw przeczytałem o nominacji do Nagrody Conrada, potem, że autor jest outsiderem , który mieszka w lesie, gdzie pająki i kruki - a ja takie typy bardzo lubię, dalej był już zakup ebooka i czytanie. Książka jest powiastką przyrodniczo-filozoficzną, w której autor na bazie opowiadania o życiu pająków snuje rozważania o ludzkim żywocie. Ciekawa, niezwykła. A wiele można dowiedzieć się o pająkach autor opowiada o nich bardzo plastycznie, nie jak naukowiec ale jak bardzo uważny obserwator - widać, że zna się na rzeczy. Najbardziej mi utkwiła w pamięci historia o tym, jak to samce pewnego gatunku tracą przyrodzenie podczas godów, a następnie są zjadane przez samice, jako bezproduktywne. Ciężki los.