Ćwiczenia z utraty

Agata Tuszyńska

Nie lubię książek, filmów o odchodzeniu, o tym jak ktoś umiera. Tym razem uczyniłem wyjątek i nie żałuję. Może dlatego, że na pierwszym planie w książce Tuszyńskiej jest relacja - miłości i wielkiej przyjaźni autorki, oraz jej partnera i przyjaciela Henryka Daski - tłumacza, krytyka literackiego. Autorka - wyspecjalizowana w pisaniu biografii - potrafi pięknie pisać o życiu - nawet w kontekście nadchodzącej śmierci. Jest więc w książce wiele wspomnień, dobrych ciepłych słów, czułości, gestów. Jest też zmaganie z emocjami, z chorobą i wiele rozważań o sensie życia, o tym co najważniejsze, relacji z rozmów - pięknych, mądrych, głębokich. Mam wrażenie, że książka jest pamiątka, pożegnaniem ale też "pokazaniem światu" pana Henryka, jakimś takim "małym pomnikiem".  

Co Bóg zrobił szympansom?

Jerzy Sosnowski

Zbiór esejów pisarza, publicysty, dziennikarza radiowego, będący szeroką refleksją wobec człowieczej wiary. Autor pisze raczej z pozycji tego, który poszukuje odpowiedzi niż tego, który ją zna - i taka optyka w kontekście pisania o wierze najbardziej mi odpowiada. Nie lubię ostatnio słowa "świadectwo", bo jest ono jakieś takie zbanalizowane i wyświechtane, często też używane niezgodnie ze swoim znaczeniem - ale ono własnie -w postaci pięknej i czystej - przychodzi mi na myśl , gdy czytałem teksty zamieszczone w książce. Widzimy bowiem, że autor dzieli się swoim szukaniem i znajdowaniem, swoją niewiedzą i odkryciem. I może nie wprost - dzieli się swoim życiem - jest to książka bardzo osobista. Sosnowski podejmuje wiele różnych tematów z ogromną erudycją pokazuje świat wiary i niewiary - porusza pasjonujące tematy: czy wolność ma prymat nad tradycją? czy rzeczywiście posłuszeństwo powinno być centralną cnotą w Kościele? czy chrześcijańska etyka jest li tylko kodeksem z wieloma paragrafami?-  pisze o swoich i obcych  i o rozdźwięku między Ewangelią a życiem ludzi Kościoła. Pierwsze rozdziały uważam za najciekawsze, teksty będące stricte egzegezą biblijną mnie nie porwały.

Gnój

Wojciech Kuczok

Książkę przeczytałem z wielkim przejęciem. Powiedziałbym, że rzecz jest o bezradności. Opowieść o biciu dziecka przez dorosłego - o przemocy fizycznej i psychicznej, o dominacji i uległości, o społecznych wzorcach zachowań. Opowieść syna o ojcu. Napisana z wielką precyzją, ze szczegółami książka o "zwykłej" śląskiej rodzinie. I o tym, co się dzieje za zamkniętymi drzwiami. Historia wstrząsająca, przeraźliwie smutna i bardzo prawdziwa - dziś , mimo obowiązującego w naszym kraju ustawowego zakazu bicia dzieci - można powiedzieć "z życia wzięta" - historia jakich wiele tu, czy tam...

Zawsze nie ma nigdy

Jerzy Pilch, Ewelina Pietrowiak

Jest kilku pisarzy, do których podchodzę bezkrytycznie - po prostu chłonę wszystko i wszystko mnie fascynuje - pozostaję w zachwycie wobec mądrości, erudycji, swoistej optyki postrzegania świata, Jednym z nich jest Jerzy Pilch. Rozmowy Eweliny Pietrowiak ze swoim przyjacielem Jerzym przeczytałem w dwa wieczory. W zasadzie - znając Pilcha , który dużo pisał o sobie w Dziennikach i Autobiografii -  wiele faktów, poglądów, postaci a nawet anegdot już znałem. Nowością jest spojrzenie z dystansu  - przez pryzmat choroby, pojawiają się wątki rozliczeń z samym sobą: czego bym nie zrobił, nie napisał, co zrobiłbym inaczej - jakaś taka melancholia ale z dużą dozą autoironii i specyficznego dla Pilcha poczucia humoru. Rozmowa ma swoją dynamikę - widać, że pani Ewelina dobrze zna swojego rozmówcę - również prywatnie i potrafi rozmawiać - może dlatego czytając miałem wrażenie że wkraczam w świat intymny, bardzo osobisty. Pilch jest w tych rozmowach bardzo szczery , otwarty - można powiedzieć bliski i przyjacielski: najpierw wobec swojej rozmówczyni, a za jej pośrednictwem (bo przecież wiedział, że  z tego będzie książka) - wobec czytelnika..

Carpathia

Maroš Krajňak

Książkę nabyłem zupełnym przypadkiem na targach we Wrocławiu.  O zakupie zadecydowała krótka rozmowa z osoba ciepła i życzliwą - z młodego wydawnictwa Książkowe klimaty , które wydaje perełki literackie z południa Europy - mało znane, nieodkryte jeszcze. Za taką perełkę uznaję książkę Carpathia - część trylogii młodego pisarza. Proza , którą określiłbym jako transową - można ją czytać na dwa sposoby: szybko, niejako w transie... i powoli delektując się każdym zdaniem, chłonąc klimaty. Klimat karpackich wiosek zagubionych i niszczejących, ludzi- którzy byli i którzy pozostali, pokręconej historii. Wędrówka autora po krainie dzieciństwa - niezwykła, tajemnicza, dziwna - piękna i groźna zarazem -  nie sposób jej opowiedzieć . To jest opowieść, którą się czuje: kolory, zapachy, miejsca , postacie - zaginiony Łemkowski świat .

W powietrzu

Inga Iwasiów

No to może coś z literatury feministycznej? - pomyślałem sięgając po książkę w bibliotece. Nie - nie mam nic przeciwko, wychodzę naprzeciw - jestem zaciekawiony.  To było moje pierwsze spotkanie z twórczością pani Ingi - i cóż napisać? - po literaturoznawczyni, krytyczce literackiej, jurorce nagrody Nike, pani profesor - spodziewałem się literatury bardziej ambitnej. Książka traktuje o doświadczeniach seksualnych - od tych pierwszych , młodzieńczych, po te dorosłe - we wszystkich możliwych konfiguracjach - odważnie i otwarcie. Coś poza tym? - niewiele... odnotujmy jednak wątek macierzyński - jest trochę o wychowaniu córki przez samotną matkę. Smutne i miałkie. Nudne (o dziwo) . 3/10

Król kier znów na wylocie

Gdybym nie wiedział, że ta historia zdarzyło się naprawdę uznałbym, że autor ma zbyt wybujałą wyobraźnię i z lekka przesadza. Ale jednak! - zadziwiającą historię życia Izoldy Regensberg vel Marii Pawlickiej Hanna Krall przedstawia w swoim stylu. Krótkie fakty, niewielkie rozdziały, wiele szczegółów, pojedyncze sytuacje (np. ta, która najbardziej zapadła mi w pamięć -  gdy bohaterka razem z koleżanką podchodzą do doktora Mengele z prośbą , żeby je przydzielił do transportu więźniów i ten przeprowadza im szybki egzamin z pielęgniarstwa). Czytelnik składa sobie te puzzle i wszystko układa mu się w jedną opowieść - niezwykłą, ciekawą , wstrząsającą. Opowieść o życiu kobiety, która w zawierusze wojennej postanawia odnaleźć męża. Jej losy są zadziwiające - przy swojej semickiej urodzie ma jakiś nadprzyrodzony instynkt przetrwania, intuicję i czasem po prostu ogromne szczęście. Czy end był happy - kwestia interpretacji.